پاروکستین، داروی درمان اضطراب و افسردگی

پاروکستین، داروی درمان اضطراب و افسردگی

 

پاروکستین (Paroxetine) با نام تجاری پاکسیل (paxil) در بازار عرضه می‌شود. این دارو جزء مهار کننده‌های بازجذب سروتونین (SSRI) می‌باشد و با افزایش سطح سروتونین در مغز، موجب بهبود خلق و خو و کنترل علایم اضطرابی و افسردگی در مراجعین روانپزشکی و روانشناسی که شکایت از مشکلات ناشی از اضطراب ، تنش و افسردگی دارند، می شود. سروتونین به عنوان یک ناقل عصبی در مغز ماده‌ ایست که در صورت کاهش میزان آن، علائم افسردگی و اضطرابی بروز می‌کند.

موارد تایید شده فعلی مصرف داروی پاروکستین (در بزرگسالان) برای درمان اختلالات افسردگی اساسی MDD، اضطراب فراگیر GAD، اختلال وسواس جبری OCD، حملات وحشت زدگی Night terror، اختلال استرس پس از سانحه PTSD، اضطراب اجتماعی SAD و اختلال ملال پیش از قاعدگی PMDD است. این دارو ممکن است خلق و خو، خواب، اشتها و سطح انرژی شما را بهبود بخشد و به بازگرداندن علاقه شما به زندگی روزمره کمک کند.

داروی پاروکستین ترس، اضطراب، افکار ناخواسته و تعداد حملات پانیک را از طریق تعدیل و کنترل سطح ناقل سروتونین کاهش می دهد. هم‌چنین می‌تواند انجام کارهای مکرر و وسواس گونه مانند شست‌وشوی دست‌ها، شمارش و بررسی کردن را، کاهش دهد. تصاویر زیر انواع مختلف پاروکستین را نشان می دهد.

قرص پاروکستین

شکل های مختلف دارو پاروکستین

پاروکستین آنی رهش به شکل قرص های خط دار ۲۰ میلی گرم و قرص های بدون خط ۱۰، ۲۰ و ۴۰ میلی گرم و محلول های خوراکی ۱۰ میلی گرم بر ۵ میلی لیتر در دسترس است. این دارو حتما زیر نظر روانپزشک (متخصص اعصاب و روان) باید مصرف شود، توصیه می شود که از مصرف سر خود دارو جلوگیری کنید و حتما با پزشک خود مشورت کنید.

دقت شود که هرگز پاروکستین را بدون نظر پزشک مصرف نکنید و یا به صورت ناگهانی ترک نکنید.

دوز مصرف پاروکستین

دوز مصرف داروی پاروکستین به سن، وضعیت بیماری، پاسخ‌گویی بدن فرد به درمان و سایر داروهایی که مصرف می‌کند؛ بستگی دارد. برای جلوگیری از بروز عوارض جانبی ممکن است پزشک تجویز مصرف دارو را با دوز پایین شروع کرده و آن را به تدریج افزایش دهد.

به دستورات پزشک خود با دقت عمل کنید و توجه داشته باشید که دوز دارو را به طور خودسرانه به بیشتر از مقدار تجویزی افزایش ندهید. در صورت افزایش دوز مصرفی؛ نه تنها وضعیت بیماری شما سریع‌تر بهبود نمی یابد؛ بلکه خطر ابتلا به عوارض جانبی بیش‌تر می‌شود.

برای تاثیرگذاری بیش‌تر داروی پاروکستین به طور منظم از آن استفاده کنید و به یاد داشته باشید که هر روز در ساعت مقرر دارو را مصرف کنید.

تفاوت های اصلی SSRI های موجود، عمدتاً نیمه عمر سرمی آنهاست. نیمه عمر پاروکستین ۲۱ ساعت است. همه ی SSRI ها پس از مصرف خوراکی به خوبی جذب می شوند و در عرض ۳ تا ۸ ساعت حداکثر اثر آن بدست می آید. دفع آن از طریق ادرار و مدفوع است؛ و در شیر ترشح می شود.

عوارض جانبی پاروکستین

در صورتی که پزشک داروی پاروکستین را برای شما تجویز کرده است مطمئن باشید فوائد آن بیش از مضراتش بوده است. همچنین لازم است بدانید اکثر افرادی که داروی پاروکستین را مصرف کرده‌اند عوارض جدی این دارو را تجربه نکرده‌اند.

عوارض شایع (بیشتر از 10 درصد)

عوارض کمتر شایع ( بین 1 تا 10 درصد)

 

 

پوستی: افزایش تعریق

غدد درون ریز و متابولیسم: کاهش میل جنسی

گوارشی: یبوست، کاهش اشتها، اسهال، سوهاضمه، تهوع، خشکی دهان

ادراری تناسلی: اختلال انزال

 

سیستم عصبی: سرگیجه، خواب آلودگی، سردرد، بی خوابی

 

عصبی، عضلانی و اسکلتی: سستی، لرزش

 

 

پوستی: خارش، راش پوستی

غدد درون ریز و متابولیسم: افزایش وزن

گوارشی: درد شکمی، اختلال چشایی، نفخ، عطش، تهوع و استفراغ.

ادراری تناسلی: قاعدگی دردناک، بیماری مجاری تناسلی زنان، ضعف جنسی، اختلال ارگاسم، سختی در دفع ادرار، تکرر ادرار

سیستم عصبی: عصبانیت، خستگی، اضطراب، خمیازه، خواب رفتگی اندام، خواب آشفته، فقدان تمرکز، لرز، گیجی، سرگیجه.

قلبی عروقی: درد قفسه سینه، افزایش فشار خون، تپش قلب، گشادی عروق

 

پاروکستین در دوران بارداری و شیردهی

در سال ۲۰۰۵ ، FDA  هشداری منتشر کرد مبنی بر اینکه در صورت مصرف پاروکستین در ۳ ماهه نخست بارداری، خطر نقایص تولد به ویژه نقایص قلبی افزایش مییابد. پاروکستین را معمولاً نباید در دوران بارداری مصرف کرد اما برای زنانی که قبلاً پاروکستین مصرف میکرده اند، فایده ادامه آن ممکن است بیشتر از خطر احتمالی برای نوزاد باشد. زنانی که تحت درمان با پاروکستین بوده و حامله می شوند یا فکر می کنند حامله اند یا قصد دارند حامله شوند، باید در مورد خطرات احتمالی مصرف پاروکستین در حاملگی با پزشک معالج خود صحبت کنند.

مادرانی که در سه ماه آخر بارداری از داروی پاروکستین استفاده می‌کنند ممکن است علائمی از قبیل مشکل در تنفس و تغذیه، تشنج، سفت شدن و گرفتگی عضلات یا گریه‌های طولانی مدت را در کودکان خود مشاهده کنند. پیش از دستور پزشک مصرف داروی پاروکستین را متوقف نکنید. از پزشک خود راجع به مصرف داروهای دیگری که برای درمان شما مناسب هستند سوال کنید. برای مصرف داروی پاروکستین در دوران شیردهی با پزشک مشورت کنید.


مطلب مرتبط: فلوکستین، داروی ضد افسردگی


سندروم قطع آنی مصرف SSRI ها

پاروکستین بیش از سایر داروهای SSRI سندروم قطع ایجاد می کند. زیرا در صورت عدم مصرف مداوم، غلظت پلاسمایی دارو به سرعت افت می کند. برای محدود کردن میزان بروز علائم قطع ناگهانی مصرف پاروکستین، باید به تدریج و هر دو یا سه هفته یک بار کاهش داده شود.

قطع ناگهانی مصرف SSRIها به ویژه دارویی مثل پاروکستین یا فلووکسامین که نیمه عمر کوتاه تری دارند با سندرومی شامل سرگیجه، ضعف، سردرد، افسردگی بازگشتی، اضطراب، بی خوابی، ضعف تمرکز، علائم دستگاه تنفس فوقانی، مورمورشدن و علائم شبیه میگرن همراه هستند. این سندروم معمولاً قبل از هفته ششم درمان ظاهر نمی شود و اغلب ظرف سه هفته خود به خود برطرف می شود. در افرادی که هفته اول مصرف داروهای SSRI  دچار عوارض گذرا می شوند احتمال بروز علائم قطع دارو بیشتر است.

قطع سریع SSRI ها علائم ترک آزاردهندهای در پی دارند. علائم ترک به خصوص با پاروکستین ممکن است دیده شوند اما با قطع سایر SSRI های دارای نیمه عمر کوتاه هم رخ می دهد.

پاروکستین

تداخلات دارویی

تداخلات دارویی ممکن است عملکرد و تاثیر داروی پاروکستین را تغییر دهد یا باعث افزایش ریسک بروز عوارض جانبی آن شود. بهتر است تمامی داروهای مصرفی‌تان را با پزشک یا دکتر داروساز در میان بگذارید و بدون صلاح‌دید پزشک شروع به مصرف، قطع یا تغییر دوز داروی پاروکستین نفرمایید.

برخی از محصولاتی که ممکن است با این دارو تداخل داشته باشند عبارتند از: تیوریدازین، سایر داروهایی که می توانند باعث خونریزی/کبودی شوند (از جمله داروهای ضد پلاکت مانند کلوپیدوگرل، NSAID ها مانند ایبوپروفن، “رقیق کننده های خون” مانند وارفارین).

آسپرین می تواند خطر خونریزی را در صورت استفاده با این دارو افزایش دهد. با این حال، اگر پزشک به شما دستور داده است که آسپرین با دوز پایین برای پیشگیری از حمله قلبی یا سکته (معمولاً 162-81 میلی گرم در روز) مصرف کنید، باید مصرف آن را ادامه دهید مگر اینکه پزشک دستور دیگری به شما بدهد.

مصرف مهارکننده های مونو آمین اکسیداز با این دارو ممکن است باعث تداخل دارویی جدی (احتمالاً کشنده) شود. در طول درمان با این دارو از مصرف مهارکننده های MAO (ایزوکاربوکسازید، لینزولید، متاکسالون، متیلن بلو، موکلوبمید، فنلزین، پروکاربازین، رازاگیلین، سافینامید، سلژیلین، ترانیل سیپرومین) خودداری کنید. اکثر مهارکننده های MAO نیز نباید به مدت دو هفته قبل و بعد از درمان با این دارو مصرف شوند. از پزشک خود بپرسید که چه زمانی مصرف این دارو را شروع یا متوقف کنید.

اگر از داروهای دیگری نیز استفاده می کنید که سروتونین را افزایش می دهند، خطر مسمومیت سروتونین افزایش می یابد. به عنوان مثال می توان به داروهای ضد افسردگی خاص (از جمله سایر SSRI ها مانند سیتالوپرام/فلوکستین، SNRI ها مانند دولوکستین/ونلافاکسین)، تریپتوفان و غیره اشاره کرد.

نکات قابل توجه در مصرف پاروکستین

  • قبل از استفاده از این دارو، تاریخچه پزشکی خود را به پزشک خود بگویید، به خصوص: سابقه شخصی یا خانوادگی اختلال دوقطبی، سابقه شخصی یا خانوادگی اقدام به خودکشی، مشکلات کبدی، مشکلات کلیوی، تشنج، سدیم پایین در خون و زخم روده / خونریزی یا زخم معده.
  • داروی پاروکستین ممکن است موجب گیجی، ناهشیاری، تاری دید شما بشود. الکل و ماری‌جوانا این حالات را تشدید می‌کند. لذا از رانندگی و فعالیت‌هایی که نیاز به هشیاری دارند تا زمانی که در هشیاری کامل به سر ببرید اجتناب کنید.
  • هنگام مصرف پاروکستین از خوردن الکل پرهیز کنید.
  • در صورت مصرف ماری‌جوانا با پزشک خود صحبت کنید.
  • در بیمارانی که دچار ناراحتی دستگاه گوارش می شوند خوردن دارو با غذا ممکن است سودمند باشد.
  • قبل از هر گونه جراحی همه‌ی داروهایی را که مصرف می‌کنید با پزشک یا دندان‌پزشک خود در میان بگذارید.
  • داروی خود را با دیگران به اشتراک نگذارید.
  • اگر زمان مصرف داروی پاروکستین را فراموش کردید؛ در اولین زمان ممکن آن را مصرف کنید. اما اگر نزدیک به مصرف دوز بعدی به یاد آوردید که دارو را مصرف نکرده‌اید نیازی به مصرف دو برابر داروی پاروکستین نیست؛ فقط دوز مقرر را مصرف کنید.
  • برای نگهداری صحیح داروی پاروکستین آن را در دمای اتاق و به دور از حرارت و رطوبت و خارج از دسترس کودکان قرار دهید.
  • توجه داشته باشید که داروی منقضی شده را مصرف نکنید.

اگر فردی بیش از حد دوز مصرف کرده است و علائم جدی مانند غش کردن یا مشکل تنفسی دارد، با اورژانس تماس بگیرید. در غیر این صورت، فوراً با مرکز کنترل مسمومیت تماس بگیرید. علائم مصرف بیش از حد ممکن است شامل موارد زیر باشد: ضربان قلب نامنظم، غش، سرگیجه شدید، تشنج.

نوشتهٔ پیشین
دروغ هایی که به خود می گوییم اثر جان فردریکسون
نوشتهٔ بعدی
اختلالات شخصیت کلاستر A، از آشنایی تا درمان

اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
فهرست
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x
()
x