فلووکسامین داروی محبوب درمان وسواس فکری و عملی

فلووکسامین داروی محبوب درمان وسواس فکری و عملی

 

اگر نیم نگاهی به دسته داروهای ضدافسردگی بندازید، به دفعات با اسم ” فلووکسامین ” مواجه میشوید. همين امر سبب شد تا امروز در صدد معرفی اجمالی اين دارو در منطق برآييم و شما را به عنوان يك مصرف كننده احتمالی اين دارو، با آن آشنا كنيم. در اين مقاله به برخی از سوالات رايج شما درباره فلووكسامين پاسخ داده خواهد شد. البته به ياد داشته باشيد كه همه داروها عوارض و مزايايی دارند كه قطعاً پزشك متخصص، برای شما مزايای استفاده از اين دارو را نسبت به عوارض جانبي آن، ارجح دانسته است. برای شناخت بهتر اين دارو توصيه ميكنيم كه تا انتهای اين صفحه همراه ما باشيد.

معرفی فلووكسامين و فرآيند اثر آن

از فلووكسامين عمدتاً به عنوان يك داروی ضدافسردگی ياد ميشود اما بیشترین کاربرد آن در درمان اختلال وسواس فکری و عملی میباشد؛ و موارد مصرف آن بسيار فراتر از آن است كه تنها به يك اختلال منتسب شود. به علت مكانيزم اثرگذاری كه اين دارو از آن برخوردار است، به عنوان زيرمجموعهاي از SSRIs (مهاركنندههاي انتخابی بازجذب سروتونين) به شمار ميرود. بدين ترتيب، فلووكسامين از طريق جلوگيری كردن از جذب مجدد سروتونين در شكاف سيناپسی در سيستم عصبی مركزی، باعث افزايش سطح سروتونين در مغز ميشود يا به عبارت ديگر به ايجاد تعادل سروتونين در مغز كمك ميكند كه اين امر با اثرات روانپزشكی درمانی برای مشکل روانشناختی شما مرتبط است. نيمه عمر اين دارو را معادل پانزده ساعت بيان كرده اند و سه الي هشت ساعت پس از مصرف خوراكی، حداكثر غلظت در خون رقم ميخورد.

کاربرد فلوکسامین

فلووكسامين در جهت كاهش سمپتومهای اختلالات روانشناختی مختلفی بهره برده ميشود كه اختلال وسواس فكری-عملی (Obsessive Compulsive Disorder) در صدر آنها قرار گرفته است. سازمان غذا و داروی ايالات متحده در سال 1994، استفاده از فلووكسامين برای طبقه اختلالات وسواس در بزرگسالان و كودكان بالای هشت سال را به تأييد رساند. اما همان طور كه پيشتر اشاره كرديم؛ اين دارو موفق شده است كه در تخفيف علائم اختلالات ديگري نيز نقش داشته باشد. به همين سبب در روند درمان بسياري از بيماريها، نام فلووكسامين، گوش آشناست. دامنه كاربرد اين دارو به شرح زير است:

  • درمان اختلال وسواس فكری-عملی (Obsessive Compulsive Disorder)
  • درمان افسردگی در اختلال ملال پیش از قاعدگی (PMDD)
  • درمان اختلال اضطراب اجتماعي (Social Anxiety Disorder)
  • درمان اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)

اشكال و دوز مصرفی داروی فلووکسامین

اين دارو با نام تجاری لووكس (Luvox) و فاورين (Faverin) به صورت قرص خوراكی 50 و 100 ميليگرمی (در داخل كشور) موجود است. مقدار مصرفی فلووكسامين مانند ساير داروها بر اساس سن، وضعيت پزشكی، نحوه پاسخ به درمان و ساير داروهاي مصرفی فرد تعيين ميگردد. بمنظور كاهش خطر ابتلاء به عوارض جانبی، پزشكان در تجویز دارو پيشنهاد ميكنند تا اين دارو را با دوز كم شروع كنيد و به تدريج به ميزان مصرفی بيافزاييد. در کودکان، دوز ممکن است بر اساس سن و جنسیت آنها نیز باشد. برای کاهش خطر عوارض جانبی، پزشک ممکن است به شما دستور دهد که این دارو را با دوز کم شروع کنید و به تدریج دوز خود را افزایش دهید.

دستورالعمل های پزشک خود را به دقت دنبال کنید و دوز خود را افزایش ندهید یا از این دارو بیشتر یا بیشتر از زمان تجویز شده استفاده نکنید، چرا که وضعیت شما سریعتر بهبود نمی یابد و خطر عوارض جانبی شما افزایش می یابد. این دارو را به طور منظم مصرف کنید تا بیشترین سود را از آن ببرید. برای کمک به یادآوری، آن را هر روز در زمان(های) یکسانی مصرف کنید.. دوز توصيه شده برای بزرگسالان 50 ميلی گرم در روز است و در صورت نياز تا حداكثر مقدار مجاز مصرفي (300 ميليگرم در روز) ميتواند افزايش يابد. كودكان با 25 ميلي گرم در روز درمان را آغاز ميكنند و با صلاحديد پزشك و با توجه به دامنة سني (بيشتر/كمتر از 11 سال) مقدار آن تا 200 الي 300 ميلی گرم در روز افزايش مييابد.

معمولاً پزشكان توصيه ميكنند در صورتي كه اين دارو به صورت دو نوبت با دوزهای نابرابر در روز مصرف ميكنيد، دوز بيشتر را به علت خواب آوری در هنگام خواب استفاده كنيد. اما نكته مورد توجه اين است كه نه تنها مصرف دارو نبايد به يكباره قطع گردد بلكه مصرف كنندگان نبايد دوز مصرفی را سرخود افزايش يا كاهش دهند چرا كه انجام هر كدام از اين كارها، تبعات جبران ناپذيری را به همراه خواهد داشت. برای مشاهده انواع متداول این قرص، تصاویر زیر را ورق بزنید.

فلووکسامین یا وکسام

اثرات وعوارض جانبی داروی فلووکسامین

مهمترین نکتهایی که باید در تجویز و مصرف فلووکسامین توجه داشت این است که این دارو دارای هشدار جعبۀ سیاه سازمان غذا و دارو آمریکا (FDA) است. علت این سطح از اخطار در مورد فلووکسامین این امر است که ممکن است این دارو زمینه ساز افزایش سطح افکار یا اقدامات خودکشی و انتحاری در برخی از کودکان، نوجوانان و یا بزرگسالان شود.معمولاً در اوایل دوران مصرف و یا هنگام تغییر دوز مصرفی، این اتفاق رخ میدهد. در صورتی که این احساس در شما قوت گرفت حتماً به پزشک خود اطلاع دهید.

فلووكسامين مشابه ساير SSRIs، میتواند و نه لزوما حالت تهوع و استفراغ در مصرف كنندگان را به همراه داشته باشد كه معمولاً طی اولین هفته های درمان کاهش می یابد. بررسیها بیانگر این امر هستند که افرادی که در طول شبانه روز، از نوشیدنیهای کافئین دار مانند چای و قهوه به دفعات استفاده میکنند، در صورت استفاده از فلووکسامین عوارضی نظیر لرزش دست، تهوع، تپش قلب، بیقراری یا بیخوابی را تجربه کنند؛ لذا اگر مقدار کافئین مصرفی در این افراد به حداقل کاهش یابد، احتمالاً این علائم از بین میروند.

طبق نتايج مطالعات مختلف استفاده از فلووكسامين هيچ تأثيري بر نتايج تستهای آزمايشگاهی و بالينی ندارد؛ در بررسيهای صورت گرفته نشان داده شده است كه در اوايل درمان، خشكی دهان و لرزش ديده ميشود كه به مرور زمان تخفيف مييابد. به طور معمول، در اوايل درمان، فلووكسامين واسطه كاهش مصرف غذا به شمار ميرود؛ با اين حال، اغلب اوقات پس از گذشت 6 ماه، وزن فرد به حالت اوليه باز ميگردد و حتي در صورت طولانی شدن درمان ميتواند زمينه ساز افزايش وزن بيشتر باشد. لذا نباید از این دارو به عنوان عاملی جهت کاهش یا افزایش وزن استفاده کرد.

نكته قابل توجه اين است كه براي تقريباً براي تمامي اختلالات ياد شده ميتوان داروهای جايگزين ديگري را به كار گرفت اما آن چه كه باعث انتخاب فلووكسامين از ميان انبوه داروهاي مؤثر ميشود اين امر است كه عوارض جانبی فلووكسامين در مقايسه با داروهای ضدافسردگی سه حلقهاي بسيار كمتر است.

به طور كلي در مصرف اين دارو، عوارض قلبی-عروقی اندكی من جمله كاهش ناچيز در ضربان قلب بيان شده است كه اهميت بالينی ندارد اما برای مصرف افراد با سنین بالا باید دقت بیشتری کرد چرا که علاوه بر این می تواند باعث عدم هماهنگی و افتادن نیز بشود. البته مهمترين نكتهایی كه در زمينه مصرف اين دارو بايد در نظر داشته باشيد اين است كه بطور كلي مصرف فلووكسامين منجر به اعتياد و وابستگی نميشود اما در عين حال نبايد دست به مصرف خودسرانه آن زد. در ادامه به طور خلاصه به عوارض جانبی كه ممكن است در صورت استفاده از اين دارو تجربه كنيد را نام ميبريم:

  •  خواب آلودگی، سرگیجه
  •  مشکلات خواب من جمله تجربه کردن بیخوابی
  •  ناراحتیهای گوارشی و از دست دادن اشتها
  •  حالت تهوع و استفراغ، اسهال
  •  تعریق
  •  مشکلات جنسی نظیر: کاهش میل جنسی، اختلال در ارگاسم و نعوظ طولانی مدت

همچنين در نظر داشته باشيد در صورتي كه با مصرف فلووكسامين ، علائم آلرژی و حساسيت و یا افکار خودکشی را تجربه كرديد، حتماً مصرف را قطع كرده و پزشك خود را مطلع سازيد.

فلووكسامين از دامنة تأثيرگذاری بالايی برخوردار است اما در عين حال به منظور جلوگیری از هرگونه تداخلات دارویی حتماً پزشك متخصص خود را از بيماريهای ديگری كه با آنها دست و پنجه نرم ميكنيد، مطلع سازيد. برای مثال بيماريهای قلبی، كبدی، كليوی، تشنج يا صرع، فشارخون بالا، سكته مغزی، اختلالات چشمي مثل گلوكوم (زاويه بسته)، پاركينسون، ديابت، بارداری يا داشتن قصد آن، عفونتهای جدی، سردردهای ميگرنی، اختلالات روانی دیگر، عدم تعادل الكتروليت يا سطح پايين سديم خون و اختلالات خونريزی و يا ساير مشكلات خوني و … را در نظر بگيريد. همچنين در ياد داشته باشيد كه براي اطمينان از اين كه فلووكسامين براي شما بيخطر است، پزشك شما بايد از تمامی داروهايی كه روزانه به مصرف ميرسانيد، آگاه باشد. در ادامه از اشاره مستقيم به اين داروها حذر ميكنيم تا شما حتماً با پزشك معالج خود مشورت كنيد.

سندروم سروتونین و فلووکسامین

این دارو ممکن است سروتونین را افزایش دهد و به ندرت باعث ایجاد یک عارضه بسیار جدی به نام سندروم سروتونین شود. اگر از داروهای دیگری نیز استفاده می کنید که سروتونین را افزایش می دهند، خطر افزایش می یابد، بنابراین پزشک خود را از تمام داروهایی که مصرف می کنید مطلع کنید در صورت بروز برخی از علائم زیر فوراً به پزشک مراجعه کنید:

  • ضربان قلب سریع
  • توهم
  • از دست دادن هماهنگی حرکتی
  • سرگیجه شدید
  • تهوع/استفراغ/اسهال شدید
  • انقباض عضلات
  • تب بی دلیل
  • بیقراری غیر معمول

تداخل دارویی فلووکسامین

برخی از محصولاتی که ممکن است با این دارو تداخل داشته باشند عبارتند از: داروهای که می توانند باعث خونریزی/کبودی شوند (از جمله داروهای ضد پلاکت مانند کلوپیدوگرل، NSAID ها مانند ایبوپروفن، “رقیق کننده های خون” مانند وارفارین).

آسپرین می تواند خطر خونریزی را در صورت استفاده با این دارو افزایش دهد. با این حال، اگر پزشک به شما دستور داده است که آسپرین با دوز پایین برای پیشگیری از حمله قلبی یا سکته (معمولاً 162-81 میلی گرم در روز) مصرف کنید، باید مصرف آن را ادامه دهید مگر اینکه پزشک دستور دیگری به شما بدهد.

بسیاری از داروها علاوه بر فلووکسامین ممکن است بر ریتم قلب  تأثیر بگذارند، از جمله پیموزاید، تیوریدازین و غیره.

این دارو می تواند باعث کاهش سرعت پاکسازی سایر داروها از بدن شما شود که ممکن است بر نحوه عملکرد آنها تأثیر بگذارد. نمونه هایی از داروهای تحت تأثیر عبارتند از: آلوسترون، کلوزاپین، متادون، ملاتونین، راملتئون، تاکرین، تیزانیدین، بنزودیازپین های خاص مانند آلپرازولام/دیازپام/تریازولام، برخی از بتابلوکرها مانند متوپرولول/پروپرانولول و داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای.

مصرف مهارکننده های مونو آمین اکسیداز، با این دارو ممکن است باعث تداخل دارویی جدی (احتمالاً کشنده) شود. در طول درمان با این دارو از مصرف مهارکننده های MAO (ایزوکاربوکسازید، لینزولید، متاکسالون، متیلن بلو، موکلوبمید، فنلزین، پروکاربازین، رازاگیلین، سافینامید، سلژیلین، ترانیل سیپرومین) خودداری کنید. اکثر مهارکننده های MAO نیز نباید به مدت دو هفته قبل و بعد از درمان با این دارو مصرف شوند. از پزشک خود بپرسید که چه زمانی مصرف این دارو را شروع یا متوقف کنید.

این دارو می تواند اثرات کافئین را افزایش دهد. از نوشیدن مقادیر زیاد نوشیدنی های حاوی کافئین (قهوه، چای، کولاها) یا خوردن مقدار زیادی شکلات یا مصرف محصولات بدون نسخه حاوی کافئین خودداری کنید.

در صورت مصرف سایر محصولاتی که باعث خواب آلودگی می شوند از جمله الکل، ماری جوانا (حشیش)، آنتی هیستامین ها (مانند ستیریزین، دیفن هیدرامین)، داروهای خواب یا اضطراب (مانند آلپرازولام، دیازپام، زولپیدم)، شل کننده های عضلانی و … به پزشک خود اطلاع دهید. مسکن های اپیوئیدی (مانند کدئین).

فلووکسامین و دیگر داروهای روانپزشکی را خودسرانه قطع نکنید!

پس از قطع يكباره مصرف همه SSRIs از جمله فلووکسامین ، علائم ترک مصرف گزارش شده است که این موضوع ربطی به اعتیاد به دارو ندارد. اما در بين ساير آنها، فلووكسامين علائم ترک كمتری را از خود بروز ميدهد. مطالعات حاكی از آن است كه در هر 1000 مورد قطع ناگهاني مصرف فلووكسامين تنها در 03/0 درصد ، علائم ترک نشان داده ميشود. علائم ترك يكباره اين دارو شامل تجربه کردن اضطراب، تحریک پذیری، بالا یا پایین بودن خلق و خو، بیقراری، تغییر در عادات خواب و بیداری، سردرد، تعریق، حالت تهوع، سرگیجه، احساس گزگز، لرزش و یا گیجی میشود.

سوالات متداول درباره مصرف فلووكسامين

این دارو برای کودکان ضرری ندارد؟                                                                                                                                                      کودکان ممکن است نسبت به عوارض جانبی این دارو، به ویژه کاهش اشتها و کاهش وزن، حساسیت بیشتری داشته باشند. وزن و قد کودکانی که از این دارو استفاده می کنند را کنترل کنید.

آيا در دوران بارداري يا شيردهي ميتوان از اين دارو استفاده كرد؟‌
در دوران بارداری، این دارو باید فقط در صورت نیاز مصرف شود. ممکن است به نوزاد متولد نشده آسیب برساند. همچنین این دارو وارد شیر مادر می شود و ممکن است اثرات نامطلوبی بر روی شیرخوار داشته باشد. قبل از شیردهی با پزشک خود مشورت کنید.

اگر در يك نوبت دوز مصرفي را فراموش كنيم چه اتفاقي ميافتد؟
اگر با فاصله اندكی از زمان اصلی مصرف قرص، آن را به ياد آورديد حتماً آن را مصرف كنيد اما در صورتی كه به زمان مصرف بعدی نزديك ميشويد از مصرف دوز فراموش شده خودداری فرماييد. به ياد داشته باشيد كه به منظور جبران دوز فراموش شده، داروی اضافی مصرف نكنيد.

آيا مصرف فلووكسامين در كنار سيگار، قليان و ساير دخانيات تأثيری بر روند درمان دارد؟‌
مطالعات حاكی از آن است سطح فلووكسامين در خون افرادی كه از محصولات دخانی استفاده ميكنند، كمتر از مقدار دريافتی باشد. لذا لازم است در كنار تلاش برای كنار گذاشتن آنها پزشك خود را در جريان بگذاريد.

در صورتی كه فلووكسامين را در بيشتر از مقدار تجويزی مصرف كنيم، چه كاری بايد انجام داد؟‌
در صورتی كه مقدار بيشتری از دستور تجويز شده را مصرف كرديد، به منظور جلوگيری از وقوع هر نوع حادثه و پيشامد ناگوار به مركز فوريتهای پزشكی شهر محل سكونت خود تماس بگيريد و يا به بخش اورژانس مراكز درمانی و بيمارستانی مراجعه كنيد. همچنين ميتوانيد در صورت دسترسي به پزشك معالج خود اطلاع دهيد. از علائم مسموميت با فلووكسامين ميتوان به بروز حالت تهوع، استفراغ، بيرونروی، خواب آلودگی، سرگيجه، ضعف، ضربان قلب نامنظم و در صورت مصرف بيش از حد به كما اشاره داشت.

تا چه زماني نياز است كه به مصرف فلووكسامين ادامه داد؟‌
ميزان دوز مصرفی و طول مصرف درمان فلووکسامین توسط پزشك متخصص شما تعيين ميگردد. بايد مصرف دارو را تا زمانی كه پزشك به شما گفته است ادامه دهيد. طول دوره درمان به سرعت بهبود علائم شما بستگی دارد. ممكن است تا مدتها طول بكشد كه احساس بهبودی واقعی حاصل شود؛ لذا از تغيير در دوز مصرفی و يا قطع خودسرانه آن خودداری كنيد.


بازبینی: دکتر مهشید بیات روان پزشک –  امین زندی روانشناس بالینی

پژوهشگر: الهه آزاد منجیری دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی

ویرایشگر علمی: یاسمن اکیرزاده، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی

نوشتهٔ پیشین
معنای زندگی از نظر ویکتور فرانکل پدر معنا درمانی چیست؟
نوشتهٔ بعدی
خلاصه کتاب هنر درمان اروین یالوم

اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
فهرست
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x
()
x